یکی از زیباترین مناسبت‌های سال در تقویم ایران، سالروز ولادت حضرت فاطمه زهرا (س) است که به نام روز زن و مادر نام‌گذاری شده. بسیاری از خانواده‌ها از همین حالا به دنبال تاریخ دقیق و ایده‌هایی برای قدردانی از مادران هستند. در این مطلب، تاریخ روز مادر ۱۴۰۵، پیشینه دینی آن و ایده‌هایی برای هدیه دادن را مرور می‌کنیم.

روز مادر ۱۴۰۵ چه روزی است؟

بر اساس تقویم رسمی کشور، روز مادر و ولادت حضرت فاطمه زهرا (س) در سال ۱۴۰۵ مصادف با دوشنبه ۹ آذر ۱۴۰۵ است؛ برابر با ۲۰ جمادی‌الثانی ۱۴۴۸ و ۳۰ نوامبر ۲۰۲۶. این روز تعطیل رسمی نیست، اما در مدارس، ادارات و خانواده‌ها با برنامه‌های ویژه گرامی داشته می‌شود. تاریخ قمری ممکن است بسته به رؤیت هلال یک روز جابه‌جا شود.

چرا ولادت حضرت زهرا (س) روز مادر است؟

حضرت فاطمه (س) در فرهنگ اسلامی الگوی کامل یک زن و مادر شناخته می‌شوند. ایشان فرزندانی چون امام حسن (ع)، امام حسین (ع) و حضرت زینب (س) را تربیت کردند. پیامبر اکرم (ص) درباره ایشان فرمودند فاطمه پاره تن من است. به همین دلیل، پس از انقلاب، سالروز ولادت ایشان به‌عنوان روز زن و مادر انتخاب شد تا پیوند میان ارزش‌های دینی و جایگاه مادر در خانواده یادآوری شود.

بهشت زیر پای مادران است؛ روایتی که جایگاه والای مادر را در فرهنگ اسلامی نشان می‌دهد.

جایگاه مادر در آموزه‌های دینی

در قرآن کریم بارها به نیکی به والدین سفارش شده و رنج‌های مادر در دوران بارداری و شیردهی یادآوری شده است. در روایات نیز احترام به مادر از برترین اعمال شمرده شده است. نقل است که مردی از پیامبر (ص) پرسید به چه کسی نیکی کنم؟ ایشان سه بار گل فان فرمودند: به مادرت، و بار چهارم فرمودند: به پدرت. این آموزه‌ها نشان می‌دهد قدردانی از مادر تنها به یک روز محدود نیست.

ایده‌هایی برای هدیه روز مادر

هدیه‌های کاربردی

• عطر یا ادکلن با رایحه محبوب مادر
• شال، روسری یا چادر باکیفیت
• کیف چرم یا کیف پول
• لوازم مراقبت پوست و مو
• کفش یا دمپایی طبی برای راحتی بیشتر

هدیه‌های احساسی

• آلبوم یا کتاب عکس خاطرات خانوادگی
• قاب عکس با یک یادداشت دست‌نویس
• شمع یا کاردستی دست‌ساز
• دسته گل طبیعی یا بافتنی

هدیه‌های کم‌هزینه

• کتاب مورد علاقه یا یک کتاب دعا با جلد نفیس
• جعبه دم‌نوش یا شکلات
• آماده کردن غذای مورد علاقه مادر
• یک روز کامل انجام کارهای خانه به جای او

بهترین هدیه: وقت گذاشتن

بسیاری از مادران، به‌ویژه مادران سالمند، بیش از هر هدیه‌ای به حضور و توجه فرزندانشان نیاز دارند. یک دیدار گرم، یک تماس طولانی، شنیدن حرف‌هایشان یا همراهی در یک زیارت یا گردش ساده، می‌تواند ارزشمندتر از گران‌ترین هدیه‌ها باشد. اگر از مادر خود دور هستید، یک تماس تصویری و پیام محبت‌آمیز را فراموش نکنید.

یاد مادران آسمانی

برای کسانی که مادر خود را از دست داده‌اند، این روز فرصتی برای یادآوری خاطرات و انجام کارهای خیر به نیت آنهاست. رفتن به مزار، خواندن فاتحه، دادن صدقه یا کمک به یک خانواده نیازمند به یاد مادر، از کارهایی است که در فرهنگ ما رایج و پسندیده است.

برنامه‌های مدارس و محله‌ها

در روزهای منتهی به روز مادر، بسیاری از مدارس برنامه‌هایی مانند نوشتن نامه برای مادر، ساخت کارت تبریک و جشن‌های کلاسی برگزار می‌کنند. مساجد و کانون‌های فرهنگی نیز معمولاً جشن میلاد حضرت زهرا (س) را با مولودی‌خوانی، مسابقه کتابخوانی و تجلیل از مادران نمونه یا مادران شهدا برپا می‌کنند. شرکت در این برنامه‌ها همراه با مادر، می‌تواند خاطره‌ای ماندگار برای خانواده بسازد. همچنین فروشگاه‌ها در این روزها جشنواره‌های تخفیف برگزار می‌کنند که فرصت خوبی برای خرید هدیه با قیمت مناسب است؛ فقط پیش از خرید، قیمت‌ها را مقایسه کنید.

جمع‌بندی

روز مادر ۱۴۰۵ دوشنبه ۹ آذر و هم‌زمان با ولادت حضرت فاطمه زهرا (س) است. این مناسبت فرصتی برای قدردانی از مادران و یادآوری جایگاه والای آنان در فرهنگ دینی است. هدیه می‌تواند ساده یا گران باشد، اما محبت و وقت گذاشتن ارزشمندترین هدیه است.

بحث بر سر واردات خودرو و بالا رفتن قیمت‌ها در بازاری کم‌معامله، بار دیگر تضاد میان منافع واردکنندگان و اولویت‌های ارزی کشور را آشکار کرده است.

در هفته‌های اخیر بازار خودروی ایران جهش قیمتی چشمگیری داشته که محرک اصلی آن تقاضای واقعی نبوده، بلکه دستکاری انتظارها از سوی واردکنندگان، دلالان و سوداگران بازار است. در شرایط جنگی و با محدودیت منابع ارزی، سیاست‌گذار با این پرسش اساسی روبه‌روست که تخصیص ارز به واردات خودرو در اولویت باشد یا منابع صرف کالاهای اساسی، دارو و نهاده‌های تولید شود. پاسخ در نگاه نخست روشن است، اما گروهی با سوءاستفاده از همین رویکرد و ساخت حاشیه و شایعه علیه تصمیم‌های تازه حاکمیت، وضعی پدید آورده‌اند که در بازار خودرو، بدون وجود تقاضا و بدون انجام معامله، قیمت‌ها به شکل غیرعادی بالا برود.

وضعیت کنونی بازار: رکود معاملات و مخدوش شدن علامت قیمت

در نیمه دوم مهر، قیمت‌ها در بازار خودرو با جهشی ناگهانی و پرسش‌برانگیز روبه‌رو شد. با این حال فعالان بازار تأکید می‌کنند حجم معاملات واقعی بسیار پایین است و افزایش قیمت‌ها بیشتر بازتاب نرخ‌های پیشنهادی فروشندگان است تا بهای قطعی معامله. یکی از نمایشگاه‌داران تهران صریح می‌گوید: «کسی خرید نمی‌کند، اما قیمت‌ها در آگهی‌ها پیوسته بالا می‌رود.»

این فاصله میان قیمت و حجم معامله، ویژگی آشنای قیمت‌سازی مبتنی بر انتظار است. وقتی تقاضای واقعی ضعیف باشد، تنها تکیه‌گاه رشد قیمت ترس فعالان بازار از کمبود عرضه در آینده است؛ ترسی که تا حد زیادی از برداشت ذهنی ساخته می‌شود تا از واقعیت‌های بازار. مشاهده آگهی‌های فروش در سکوهای عرضه نشان می‌دهد برخی خودرو را تا دو برابر قیمت واقعی معاملات جاری آگهی کرده‌اند. این رقم‌ها هرگز مبنای معامله واقعی قرار نمی‌گیرند، اما بر ترس جامعه و انتظار افزایش قیمت اثر می‌گذارند.

سازوکار فشار سوداگرانه

بررسی بازار خودرو در ماه‌های اخیر نشان می‌دهد جهش تازه قیمت حاصل هم‌جهت شدن چند نیروی تقویت‌کننده یکدیگر است:

نخست، منافع اقتصادی مخالفان افزایش تعرفه. اگر شرکتی از شرایط فعلی دانلود رایگان آهنگ واردات سود ببرد، طبیعی است نسبت به تصمیمی که این شرایط را تغییر می‌دهد حساس باشد. این حساسیت به‌تنهایی نه نشانه تخلف است و نه اثبات انحصار. برای روشن شدن ابعاد واقعی موضوع، باید هزینه واردات، قیمت فروش و حاشیه سود شرکت‌ها بررسی شود.

دوم، فشار علنی برخی واردکنندگان خودرو. شماری از فعالان واردات در اظهارات اخیر، با اشاره به عملیاتی نشدن سهمیه‌های تازه از ابتدای سال به‌دلیل جنگ و تصمیم‌های حاکمیتی، خواستار بازگشایی ثبت سفارش شده‌اند و بارها از راه‌های گوناگون گفته‌اند که بازگشایی نشدن واردات یا افزایش تعرفه‌ها به انفجار قیمت در این بازار می‌انجامد. این مطالبه فی‌نفسه انگیزه تجاری مشروعی دارد، اما شیوه بیان آن، با بزرگ‌نمایی اثر بر بازار خودرو و تأکید بر انتظار گرانی، به‌طور عینی مواد روایی لازم برای رفتار سوداگرانه را فراهم کرده است.

سوم، قیمت‌سازی دلالان و واسطه‌ها. در شرایطی که معاملات واقعی در رکود است، بخشی از نمایشگاه‌داران با انتشار آگهی‌های قیمتی متورم در سکوهای تبلیغاتی، لنگر انتظاری بازار را جابه‌جا می‌کنند. این راهبرد در بازار خودروی ایران تازه نیست و در دوره‌های گذشته نیز بارها دیده شده که دلالان و واسطه‌ها کوشیده‌اند قیمت‌ها را یکباره بالا ببرند.

چهارم، القای انتظارهای پیشرو در بازار خودرو. اکنون قیمت بسیاری از خودروها نسبت به مدت مشابه سال گذشته، بیش از تورم و بیش از افزایش نرخ دلار بالا رفته است؛ یعنی بهای خودرو از سایر بازارها جلوتر حرکت کرده. نرخ دلار در مهر امسال نسبت به ماه قبل ۱.۶ درصد کاهش یافت و بازار ارز به ثبات نسبی رسید، اما بازار خودرو همچنان مسیر صعودی خود را ادامه داد. بخشی از فعالان بازار خودرو تمایل دارند هر نوسان ارزی را نشانه افزایش مستمر تفسیر کنند و پیش از آنکه تغییر واقعی نرخ ارز به‌طور کامل به هزینه‌ها منتقل شود، قیمت پیشنهادی خودرو را یکباره بالا ببرند. این الگوی انتظار پیشرو باعث می‌شود دامنه افزایش قیمت خودرو بسیار فراتر از دامنه تغییر نرخ ارز باشد.

منطق سیاستی اولویت‌بندی ارز

محدودیت واردات خودرو و افزایش تعرفه‌ها تصمیمی است که منطق آن را باید در چارچوب مدیریت اقتصاد جنگی فهمید. بر اساس مصوبه شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا، این تصمیم‌ها آشکارا به وضعیت ارزی کشور و شرایط اضطراری اقتصاد مستند شده و تصمیمی مقطعی اما ضروری است. در شرایطی که کالاهای اساسی، دارو و مواد اولیه تولید در صف تخصیص ارز قرار دارند، اختصاص ارز به واردات خودرو حتی با برچسب «ارز شخصی» هزینه فرصت روشن و سنگینی دارد و می‌تواند ثبات ارزی آینده کشور را به خطر بیندازد.

در وضع فعلی، فعالیت‌های اقتصادی باید بر اساس شدت مصرف ارز بازنگری شوند و فعالیت‌های پرمصرف ارزی در اولویت بازبینی قرار گیرند. واردات خودرو، فارغ از برچسب منشأ ارز، یکی از فعالیت‌هایی است که تقاضای خالص ارزی اقتصاد را افزایش می‌دهد. بنابراین در شرایط کنونی منطقی است حاکمیت تا زمان بازگشت ثبات سیاسی و اقتصادی، برای مدتی کوتاه واردات را متوقف یا محدود کند.

رابطه علّی کاذب میان واردات و تنظیم قیمت

استدلالی که برخی واردکنندگان و حامیانشان مکرراً مطرح می‌کنند این است که افزایش واردات، عرضه را زیاد و قیمت‌ها را پایین می‌آورد. این منطق در بازار رقابتی معتبر است، اما در ساختار ویژه بازار خودروی ایران به‌طور خودکار برقرار نمی‌شود. داده‌های سال‌های اخیر نشان می‌دهد حتی در سال‌های احیای واردات، شکاف قیمتی میان خودروهای وارداتی و بازار داخلی به‌طور نظام‌مند کاهش نیافته است. دلیل آن روشن است: حجم واردات نسبت به اندازه بازار محدود است؛ حدود ۷۰ تا ۱۰۰ هزار دستگاه در برابر بازاری با حجم ۱.۵ تا ۲ میلیون دستگاه. سازوکار قیمت‌گذاری خودروهای وارداتی نیز حلقه‌های متعددی دارد، از جمله تعرفه، حاشیه سود توزیع و حاشیه سود بالای واردکننده در شرایط عرضه محدود. بنابراین حتی در صورت توقف واردات خودرو و افزایش تعرفه آن، نمی‌توان انتظار افزایش بی‌رویه قیمت خودروها در بازار را داشت.

بیست و یکمین جلسه شورای‌عالی سلامت و امنیت غذایی کشور روز یکشنبه ۳ آبان ۱۴۰۵ به ریاست مسعود پزشکیان برگزار شد. وزیران بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، جهاد کشاورزی، آموزش و پرورش و دادگستری و نیز روسای سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان استاندارد از جمله حاضران این نشست بودند.

رئیس‌جمهور با تأکید بر اهمیت آموزش و سلامت برای آینده کشور گفت: آموزش درست دانش‌آموزان و تربیت آنان با ویژگی‌هایی مانند توانمندی، پایبندی، صداقت و خلاقیت، از اولویت‌های مهم دولت است.

او افزود: برای توسعه فضاهای آموزشی و بهبود شیوه آموزش و تربیت فرزندان تلاش می‌کنیم و تقریباً هر روز موضوع آموزش و تجهیز مدارس در دولت پیگیری می‌شود. اگر کودکان و دانش‌آموزان را درست تربیت کنیم، دیگر با مشکلات امروز روبه‌رو نخواهیم بود.

پزشکیان رسیدگی به سلامت مردم را وظیفه مهم دیگر دولت دانست و گفت: این موضوع هم با دستورات دینی و اعتقادی پیوند دارد و هم با نگاه عادلانه به همه مردم، فارغ از قوم و نژاد، در دستور کار دولت است.

او تصریح کرد: تلاش ما این است که هیچ خطری مردم را تهدید نکند. در این مسیر به دنبال امر و نهی نیستیم؛ هدف ما جلب همراهی و همکاری همه دستگاه‌ها و مشارکت خود مردم است.

رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت همکاری استانداران سراسر کشور برای تحقق اهداف دولت در حوزه‌های آموزش و سلامت گفت: باید به بی‌عدالتی‌ها در این دو حوزه پایان دی ال بازی دهیم. مردم باید بدانند که دولت و مدیران کشور این موضوع را وظیفه و دستور کار اصلی خود می‌دانند.

پزشکیان با اشاره به اینکه نباید در طرح‌ها و برنامه‌ها سود موقت را بر منافع دائمی و آینده‌نگرانه کشور ترجیح داد، گفت: رسانه‌ها و صدا و سیما باید به سلامت جسمی و روانی مردم اهمیت دهند و در آگاه‌سازی مردم برای تأمین بهداشت فردی و عمومی همکاری کنند.

او همچنین درباره اسناد ملی مصوب شورا گفت: در جزئیات اجرای طرح‌ها، استفاده از فناوری‌های نوین و دیجیتال، مانند هوش مصنوعی، بسیار کمک‌کننده خواهد بود. هدف نهایی باید سلامت فرزندان و جامعه باشد.

رئیس‌جمهور با بیان اینکه آسیب‌ها و مخاطرات اجتماعی سلامت جامعه را تهدید می‌کند و مشکلات زیادی به همراه دارد، اظهار داشت: تنش‌های دی‌ماه بیشتر ناشی از آسیب‌های اجتماعی بود. باید مشکلات و نیازهای مردم و درد جوانان را ببینیم و برای رفع آن چاره‌اندیشی کنیم. وظیفه اصلی همه ما کمک به حل مشکلات جامعه است.

پزشکیان تأکید کرد: اگر مردم بدانند که می‌خواهیم به آنها کمک کنیم و مشکلاتشان را حل کنیم، حتماً همراهی خواهند کرد. برنامه‌ها باید طوری طراحی شوند که وظایف دستگاه‌ها کاملاً مشخص باشد و با استفاده از ظرفیت همه استان‌ها و مدیران استانی در سراسر کشور اجرا شوند.

او افزود: جلب مشارکت مردم در طرح‌های محله‌محور نقش مهمی در موفقیت برنامه‌ها دارد و مسئولان نیز باید پاسخگوی مسئولیت خود باشند. همه ما، فارغ از سلیقه و اعتقاد، باید به دنبال آن باشیم که مردم از نظر روحی و جسمی سالم زندگی کنند و فرزندان با آموزش و تربیت درست، آینده کشور را تضمین کنند.

سخنان وزیر بهداشت

پیش از سخنان رئیس‌جمهور، محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، هدف برنامه‌های این وزارتخانه را پیشگیری «سلامت‌محور» به‌جای «درمان‌محور» عنوان کرد. او همراهی همه دستگاه‌ها و به‌ویژه استانداران را برای اجرای دقیق و موفق مصوبات شورای‌عالی سلامت ضروری دانست.

وزیر بهداشت گفت: هدف عمده ما این است که با همکاری همه دستگاه‌ها، برنامه‌ها و آموزش‌های مرتبط با سلامت را به مردم ارائه دهیم، زیرا سلامت جامعه به تقویت سرمایه اجتماعی می‌انجامد.

اسناد مصوب شورا

در این جلسه پنج سند ملی راهبردی در حوزه نظام سلامت و بهداشت جامعه به تصویب رسید:

• سند ملی پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیرواگیر
• سند راهبرد ملی بهبود کیفیت آب آشامیدنی در دوره پنج‌ساله ۱۴۰۵ تا ۱۴۱۰
• سند راهبرد ملی سلامت و تغییر اقلیم
• سند ملی تکامل دوران ابتدای کودکی
• سند جامع مدیریت خطر حوادث و سوانح در نظام سلامت