این روزها در محافل قرآنی ایران یک موضوع بیش از همه بحث‌برانگیز شده است: نتیجه شصت‌وششمین دوره مسابقات بین‌المللی قرآن مالزی و درخواست اعلام ریز نمرات قاری ایرانی. روز ششم و هفتم آبان ۱۴۰۵ نشستی تخصصی با حضور داوران و قاریان بین‌المللی برای بررسی این رقابت برگزار شد و کارشناسان حاضر درباره یک نکته به اجماع رسیدند: شفاف‌سازی نمرات، هم به سود قاریان است و هم به اعتماد عمومی به مسابقات قرآنی کمک می‌کند. در این مطلب نگاهی آرام و منصفانه به این رویداد، نتایج آن و درس‌هایش برای اهل قرآن داریم.
مسابقات قرآن مالزی چیست و چرا اهمیت دارد؟
مجلس تلاوت و حفظ قرآن در سطح بین‌المللی که در مالزی با نام اختصاری MTHQA شناخته می‌شود، یکی از کهن‌ترین و معتبرترین رقابت‌های قرآنی جهان اسلام است و هر سال در کوالالامپور برگزار می‌شود. این مسابقات در دو رشته قرائت و حفظ کل قرآن، در بخش آقایان و بانوان برگزار می‌شود و برای بسیاری از قاریان، حضور در آن نوعی محک جدی هنر تلاوت به شمار می‌آید.
دوره شصت‌وششم با شعار «مدنی را زندگی کنیم، امت برکت یابد» پنجاه شرکت‌کننده از ۳۸ کشور را گرد هم آورد که ۳۴ نفر از آنان آقا و ۱۶ نفر بانو بودند. مراسم اختتامیه روز ۱۸ مهر در مرکز تجارت جهانی کوالالامپور برگزار شد.
نتایج دوره شصت‌وششم
بر اساس گزارش خبرگزاری رسمی مالزی و ایکنا، برترین‌های این دوره به این ترتیب معرفی شدند:
- قرائت آقایان: نمایندگان اندونزی، مالزی و بلژیک به ترتیب اول تا سوم شدند.
- قرائت بانوان: نمایندگان مالزی، سنگاپور و برونئی رتبه‌های اول تا سوم را گرفتند.
- حفظ کل آقایان: نمایندگان بنگلادش، سوریه و مالزی برگزیده شدند؛ نفر اول و دوم امتیاز برابر داشتند و رتبه بر اساس دقت و تسلط بر تجوید تعیین شد.
- حفظ کل بانوان: نمایندگان نیجر، لیبی و میانمار رتبه‌های برتر را کسب کردند.
سیدصادق مسلمی، نماینده ایران در رشته قرائت تحقیق، با وجود اجرایی که بسیاری از کارشناسان آن را باکیفیت و از بهترین‌ها دانستند، به جمع سه نفر برتر راه نیافت. همین موضوع، جرقه بحث‌های اخیر شد.
نشست بررسی: چه گفته شد؟
درخواست اعلام ریز نمرات
مهم‌ترین نتیجه نشست اخیر، درخواست مشترک کارشناسان از برگزارکنندگان برای اعلام ریز نمرات قاری ایرانی بود. هدف از این درخواست، به گفته حاضران، شفاف‌سازی و روشن شدن ذهن علاقه‌مندان است، نه زیر سؤال بردن کل رقابت.
دفاع از سلامت داوری، پذیرش خطای انسانی
غلامرضا شاه‌میوه اصفهانی، داور بین‌المللی که خود در هیئت داوران همین دوره حضور داشت، بر سلامت کلی داوری تأکید کرد و گفت خطای داوری در بیشتر مسابقات قرآن، حتی مسابقات داخلی، محتمل است و معمولاً از اشتباه فردی سرچشمه می‌گیرد. این نگاه واقع‌بینانه یادآوری می‌کند که داوری هنر تلاوت، هرچقدر هم دقیق باشد، کاری انسانی است.
بازنگری در شیوه انتخاب قاری اعزامی
یکی دیگر از پیشنهادها این بود که همه فینالیست‌های مسابقات داخلی فرصتی برابر برای محک خوردن و اعزام به رقابت‌های بین‌المللی داشته باشند. همچنین گفته شد همراهی مشاور با قاری مفید است، اما اگر به نگرانی و فشار روانی بیشتر بینجامد، می‌تواند به اجرای قاری آسیب بزند.
فضای مجازی؛ میدان تازه تلاوت
احمد ابوالقاسمی، قاری بین‌المللی، به نکته‌ای مهم اشاره کرد: انتشار تلاوت‌ها در فضای مجازی و پلتفرم‌ها اکنون اثری بسیار بیشتر از رتبه گرفتن در مسابقات دارد و قاری را در زمانی کوتاه به مخاطبان گسترده‌تری معرفی می‌کند.
نگاه معنوی: مسابقه یا انس؟
فراتر از رتبه و جایزه، این ماجرا فرصتی برای تأمل است. قرآن خود به مسابقه در خیرات دعوت می‌کند، اما هدف نهایی تلاوت، رسیدن به فهم و انس با کلام وحی است. چند درس ساده از این بحث می‌توان گرفت:
- غدیر نیوز
- نیت را خالص نگه داریم: ارزش تلاوت به اثری است که بر دل تلاوت‌کننده و شنونده می‌گذارد، نه فقط به عددی که داور ثبت می‌کند.
- شفافیت، اخلاق رقابت است: اعلام معیارها و نمرات، انصاف را تقویت می‌کند و از بدگمانی جلوگیری می‌کند.
- نقد بدون تخریب: می‌توان خواهان پاسخ‌گویی بود و در عین حال به زحمات داوران و برگزارکنندگان احترام گذاشت.
- تلاوت معناگرا: زیبایی صوت وقتی کامل می‌شود که با تدبر و توجه به معنای آیات همراه باشد.
رقابت قرآنی وقتی ارزشمند است که پس از پایانش، هم برنده و هم بازنده به قرآن نزدیک‌تر شده باشند.
برای خانواده‌ها و نوجوانان قرآن‌آموز
اگر فرزندتان در کلاس‌های قرائت یا حفظ شرکت می‌کند، این ماجرا فرصت خوبی برای گفت‌وگو درباره معنای موفقیت است. به او یادآوری کنید که شکست در یک مسابقه، از ارزش تلاشش کم نمی‌کند. تمرین منظم، شنیدن تلاوت استادان، یادگیری قواعد تجوید و از همه مهم‌تر، فهم معنای آیات، مسیری است که با رتبه یا بدون آن ادامه دارد. شرکت در محافل خانگی قرآن و جلسات محلی هم می‌تواند شور و انس را بدون فشار رقابت زنده نگه دارد.
سخن پایانی
بحث درباره نتیجه مسابقات مالزی نشان داد که جامعه قرآنی ایران به کیفیت و انصاف در رقابت‌ها حساس است. اگر این حساسیت به شفافیت بیشتر، انتخاب عادلانه‌تر قاریان و توجه جدی‌تر به تلاوت معناگرا بینجامد، این ماجرا به جای تلخی، به تجربه‌ای سازنده تبدیل می‌شود. در نهایت، آنچه می‌ماند صدای قرآن است و دل‌هایی که با آن آرام می‌گیرند.